Настаўнік:        Рагатоўская Н.М.

Педмайстэрня

па апавяданні В.Быкава

“Сваякі”

Мэты педмайстэрні:

1.     На прыкладзе апавядання В. Быкава “Сваякі” сфарміраваць у вучняў паняцці гераізму і задорніцтва.

2.     Абудзіць пачуццё нянавісці да вайны і да ўсіх яе праяваў.

3.     Развіваць навыкі вуснага маўлення,работы па групах, аналітычнага мыслення, рэфлексійныя навыкі.

4.     Выхоўваць павагу да гістарычнага мінулага народа.

Ход урока.

1.     Індукцыя

Прачытаць значэнні слоў “чалавек”, “дзяржава” і “грамадзянін”, знайсці сувязь паміж гэтымі паняццямі.

                   Чалавек – жывая істота, якая валодае дарам мыслення і маўлення, уменнем ствараць прылады працы і карыстацца імі ў працэсе грамадскай дзейнасці.

                   Грамадзянін – асоба, якая прыналежыць да пастаяннага насельніцтва пэўнай дзяржавы, карыстаецца яго абаронай і надзеленая сукупнасцю павоў і абавязкаў.

                   Дзяржава – асноўная палітычная арганізацыя грамадства, якая ажыццяўляе яго кіраванне, ахову яго эканамічнай і сацыяльнай структуры.

2.     Самаканструкцыя

Што значыць дзяржава для чалавека? Што значыць чалавек для дзяржавы?

         Вучні запісваюць рады паняццяў (Дзяржава для чалавека: радзіма, абарона, магчымасць вучыцца, працаваць, мір, гарантыя правоў і інш. Чалавек для дзяржавы: павага, абарона, любоў і інш.).

         Робіцца 1-шы выбар (выбіраецца найбольш важнае паняцце).

3.     Сацыяканструкцыя

Работа ў групах (4 групы)

Група 1

Дзяржава і палітыка

1.     Якім чынам А.Макаёнак раскрывае пытанне аб празмернай палітызацыі грамадства?

2.     Ці згодны вы, што:

Палітыка – гэта грамадская мараль.

Г.Маблі

і

              Чэснасць – лепшая палітыка

Англ. прыказка

3.     Ці прысутнічаюць гэтыя прынцыпы ў палітыцы буржуазнага грамадства ў твора А.Макаёнка?

Адказ абгрунтуйце.

Група 2

Дзяржава і асоба чалавека

1.     В.Шэкспір сказаў:

Сутнасць закона – чалавекалюбства.

         Ці знаходзіць гэтая думка пацверджанне ў творы?

2.     Якім чынам А.Макаёнак уздымае пытанне аб прыніжэнні асобы чалавека ў грамадскай сістэме? Прывесці прыклады з твора.

Група 3

Дзяржава і грамадзяне

1.     Ці згодны вы з Гётэ, што індывід можа толькі тады атрымаць асалоду, калі ён адчувае сябе разам з усімі.

2.     Прааналізуйце, якіх прынцыпаў прытрымліваюцца ў грамадстве, створаным драматургам.

3.     Што, на вашу думку, паслужыла прычынай знікнення чалавечнасці ў адносінах паміж людзьмі, панавання агрэсіўнасці, варожасці?

Група 4

Вайна і мір у дзяржаве

1.     Якія з выказванняў, на вашу думку, можна прыняць у якасці законаў грамадства. Абгрунтуйце думку.

Хто хоча жыць у міры, павінен умець ваяваць.

Антычны афарызм

Дрэнны мір лепш за добрую сварку.

Руская прыказка

Войны – пуць падману.

Сунь-цзы

Мы... вайну вядзем, каб жыць у міры.

Арыстоцель

2.     Як А.Макаёнак разглядае праблему халоднай вайны, гонкі ўзбраення ў свеце?

4. Сацыялізацыя

     Афішыраванне адказаў, абмен думкамі.

У выніку прыйшлі да рашэння, што празмерна палітызаванае грамадства спрыяе развіццю агрэсіўнасці і варожасці не толькі паміж людзмі, але і паміж дзяржавамі. Асоба, якая выхоўваецца ў атмасферы агрэсіі не можа адчуваць сябе свабоднай; такім чынам, фарміруецца тып прыніжанага, бязвольнага чалавека.

2-гі выбар :

5. Разрыў

     Англійскі прафесар Арнольд Маклейлін пасля знаёмства з творам А.Макаёнка “Зацюканы апостал” сцвярджаў:

1)     Як алегарычнае іншасказанне п’еса можа ўяўляць сабой пэўную цікавасць, аднак такі інтарэс да яе досыць хутка пройдзе.

2)     П’еса сімвалічным чынам прадстаўляе заходняе буржуазнае грамадства, поўнае зайздрасці эгаізму і пасіўнай палітычнай абыякавасці.

Ці згодны вы з думкамі прафесара?

Пасля абмеркавання прыходзім да вываду,што праблемы,узнятыя А.Макаёнкам існуюць не толькі ў буржуазным грамадстве. Гэта праблемы любой дзяржавы. І існаваць яны будуць да той пары, пакуль існуе само грамадства.

А пагэтаму цікавасць да трагікамедыі “Зацюканы апостал” будзе існаваць яшчэ доўга.

3-ці выбар

6. Творчая праца (заданне на выбар)

1)     Уявіць сябе ў ролі палітычнага каментатара і падрыхтаваць выступленне, адлюстраваўшы свае погляды на пытанні вайны і міру, стану асобы ў грамадстве, адносін паміж людзмі.

2)     Стварыць мадэль грамадства, на аснове выбраных паняццяў.

7. Рэфлексія

Адказаць на пытанне: што для сябе асабіста кожны вынес з гэтага ўрока.